La vernissascha ei ils 28 da mars allas 16.00 e l’exposiziun cuoza tochen ils 31 d’october 2026. Ella vegn curatada da Alexa Giger e Gieri Venzin.

La fin dils onns 1930 banduna Alois Carigiet il marcau da Turitg e secasa a Platengia ella val da sia affonza. Biabein 10 onns pli tard banduna Matias Spescha siu vitg nativ e serenda a Turitg. Ils dus artists oriunds da Trun van per schidadir vias cuntrarias, denton cul medem intent: omisdus vulan daventar artists. Uonn vegnan lur ovras tumprivas mussadas per l’emprema gada a Trun.

Cun 37 onns ei Alois Carigiet sil zenit da sia carriera sco graficher. El ei denton sventiraus, in malruaus intern mudregia il giuven um. Ella ruasseivladad e solitariadad da Platengia anfla el sesez ed era la via a siu art. Sper cuntradas e scenas ord il mintgadi puril malegia el adina puspei da tuttas sorts utschals. Quels ein per el da pign ensi IL simbol da libertad.

Ina da sias ovras fetg enconuschentas ei la Cratschla sin finiastra ord igl onn 1946. Per l’emprema gada ei quell’ovra da veser uonn a Trun el liug d’origin digl artist. Ensemen cun autras picturas ord il temps da Platengia dat ella investa als diesch onns decisivs ella veta digl artist Alois Carigiet.

Matias Spescha ha da pign ensi giu il desideri da malegiar. Vegnir pictur-artist era denton buca zatgei da mintgadi ella Surselva dils onns 1940/1950. Matias, il vegl da 5 affons, empren da cusunz e gida ils geniturs da finanziar la scolaziun da ses fargliuns.

Dasperas entscheiva el a sededicar pli e pli a siu talent da malegiar. Ei va denton ditg entochen ch’el ughegia da mussar a Carigiet zacons da ses maletgs. «El ha mirau, mess dalla vart in per che plaschevan ad el, ha priu in maletg da sia casa paterna ed ha dau a mi persuenter ina litografia d’in tschéss – e la benedicziun da cuntinuar».

1951 banduna Matias Spescha Trun en direcziun da Turitg. Ils maletgs ch’el fa da quei temps ein oz strusch pli enconuschents. Els muossan il talentau dessignader da siu vitg ed entgins autoportrets che vegnan uonn per l’emprema gada exponi ella Cuort Ligia Grischa.

Las ovras exponidas ein per part emprests dil Museum d’art Grischun a Cuera, dalla Fundaziun Capauliana a Cuera, dalla AXPO a Baden, da Venice Spescha, dalla fundaziun OGNA, da dunna Rösi Willi e dad autras persunas.

Ils onns decisivs da scolaziun e viadi han entschiet miez ils onns 1970 cun ina plazza tier Helvetas en Nepal. Leu ha el entschiet a documentar fotograficamein persunas e cuntradas, l’entschatta d’in diari visual. En Nigeria (1978–1979) ha el mussau il mintgadi da glieud cun in sguard quiet e critic.

En ils Stadis Unis ha sia fotografia fatg la midada d’ina documentaziun ad in’expressiun artistica, influenzada dalla fotografia americana e dall’estetica da Bauhaus. Suenter il retuorn en Svizra ei la natira alpina daventada il center da sia lavur fotografica. La fotografia resta ina part essenziala da sia veta.

dils 4 d’avrel tochen ils 11 da fenadur 2026

Leo Condrau (*1949) ei carschiu si a Mustér. Suenter la scolaziun en divers convents ha el absolviu in emprendissadi sco dessignader da construcziun da vias e studiau inschignier da construcziun a Lucerna. Sia carriera professiunala ha menau el en Asia, Africa ed America dil Nord, avon che turnar il 1981 en Svizra, a Baden. Dapi il 2000 suenter in studi supplementar sco inschignier economic ha el fundau e meina sias atgnas interpresas.

La passiun per las muntognas e per culturas jastras accumpogna el gia adina e s’exprima cun gronda sensibilitad en sia fotografia. Leo Condrau ei maridaus cun Chantal Corbat e viva e lavura ad Ennetbaden ed a Mustér.

dils 18 da fenadur tochen ils 31 d’october 2026 

Miu Trun ei la fabrica, geniturs cusunzs, Carigiet, Spescha, Schmed. Jeu hai mai dessignau bia, aber adina bugen. Sche lu tgei emprender, architectura ni art?

Tiel scolast Carli Scherrer vevel empriu da malegiar cun neocolor e furschar la colur cul stuppem. Era perquei sundel daventaus scolast da dessegn, historia d’art e zambergiar. E da gimnastica ; ) Dau scola haiel mo treis cuors da malegiar a Trun e Cuera. Cun tgierp ed olma sundel sededicaus duront 35 onns al far televisiun.

Avon in pèr onns, in di ch’jeu erel sisumsum il tscherscher avon mia casa, haiel mirau vi  sin tschella vart dalla val e detg a memez: tgei bellezia, quei stuess’ins malegiar cun ieli. E naven da lu malegel puspei pli stedi, cun ieli, acryl, cun tusch e rispli, lutegel fier, resgel lenn – dacuort hai artau la maschina da cuser. Lein mirar con ditg ch’ei va tochen ch’jeu cusel miu emprem maletg…