{"id":2715,"date":"2024-08-08T13:54:57","date_gmt":"2024-08-08T11:54:57","guid":{"rendered":"https:\/\/new.museum-trun.ch\/placi-a-spescha\/"},"modified":"2025-03-28T09:49:43","modified_gmt":"2025-03-28T08:49:43","slug":"placi-a-spescha","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/museum\/placi-a-spescha\/","title":{"rendered":"Placi a Spescha"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-margin-top:0%;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-one\"><h1 class=\"fusion-title-heading title-heading-left\" style=\"margin:0;\">Placi a Spescha<\/h1><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background mobilereverserow nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-left:0px;--awb-background-color:var(--awb-color3);--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-stretch\" style=\"--awb-padding-top:10px;--awb-padding-right:7%;--awb-padding-bottom:0%;--awb-padding-left:5%;--awb-bg-color:var(--awb-color3);--awb-bg-color-hover:var(--awb-color3);--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:0%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:0%;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:0%;--awb-spacing-left-medium:0%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>Pader Placi, fegl da purs da Trun, ei ius igl onn 1774 en claustra a Must\u00e9r ed ha retschiert suenter siu studi alla claustra da Nossadunaun igl onn 1782 l\u2019ordinaziun sacerdotala. El ei buca mo staus pader, el ei staus piunier digl alpinissem retic, geograf, cartograf e perscrutader dalla natira. Geologia, botanica, zoologia \u2013 tut fatschentava el. Plinavon eis el staus historicher, linguist e folclorist \u2013 in tipic scienziau universal da lezs temps che fageva sco affon dall\u2019epoca digl Illuminissem atgnas perscrutaziuns. Sco alpinist ein pliras premascensiuns reussidas ad el, mo tier il T\u00f6di ha el disdiu, tier la sisavla emprova haveva el gia 72 onns. Dapi sia giuventetgna ha Spescha studegiau il lungatg romontsch e sviluppau l\u2019idea d\u2019ina \u00abnaziun retoromana\u00bb cun in lungatg da scartira unificau. El ei era staus organisatur dall\u2019emprema fiasta da centenari dalla Ligia Grischa igl onn 1824. Pader Placi ei denton buca mo staus scienziau, mobein ei era s\u2019engaschaus per la scolaziun, per ovras socialas sco igl asil da paupers a Trun ed ha promoviu minieras ella regiun sco era il turissem da cura (Bogn Tenigia). <br \/>Pader Placi era tschell\u2019uisa buc in sempel carstgaun. Adina puspei ha el giu da far cun ses superiurs, il convent e las autoritads communalas. Perquei sesenteva el era adina meglier sco caplon en ina pleiv che en la stretga claustra. Aviartamein ha el confessau ch\u2019el seigi mo ius en claustra per saver sededicar a ses studis scientifics. Sesuttamess agl Illuminissem, simpatisava el cun la partida franzosa ed ha igl onn 1799 empruau d\u2019intermediar denter ils Franzos che s\u2019avanzavan al territori dallas Treis Ligias e la claustra che teneva cun la vart austriaca, denton senza success. Aschia ein era sia biblioteca extendida e biars da ses manuscrets e da sias cartas i a piarder.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-stretch\" style=\"--awb-bg-image:url(&#039;https:\/\/museum-trun.ch\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Zimmer-Pater-P.-Spescha.jpg&#039;);--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0%;--awb-spacing-right-large:0%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:0%;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:0%;--awb-spacing-left-medium:0%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column fusion-empty-column-bg-image fusion-column-has-bg-image\" data-bg-url=\"https:\/\/museum-trun.ch\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Zimmer-Pater-P.-Spescha.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"fusion-empty-dims-img-placeholder\" aria-label=\"Zimmer-Pater-P.-Spescha\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271000%27%20height%3D%27750%27%20viewBox%3D%270%200%201000%20750%27%3E%3Crect%20width%3D%271000%27%20height%3D%27750%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-bottom:15px;--awb-padding-left:0px;--awb-background-color:var(--awb-color1);--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-stretch\" style=\"--awb-bg-image:url(&#039;https:\/\/museum-trun.ch\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Abtstube2.jpg&#039;);--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:0%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:3.84%;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:0%;--awb-spacing-left-medium:3.84%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column fusion-empty-column-bg-image fusion-column-has-bg-image\" data-bg-url=\"https:\/\/museum-trun.ch\/wp\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Abtstube2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"fusion-empty-dims-img-placeholder\" aria-label=\"Abtstube2\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271000%27%20height%3D%27750%27%20viewBox%3D%270%200%201000%20750%27%3E%3Crect%20width%3D%271000%27%20height%3D%27750%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-stretch\" style=\"--awb-padding-top:10px;--awb-padding-right:7%;--awb-padding-bottom:0%;--awb-padding-left:7%;--awb-padding-top-small:0px;--awb-bg-color:var(--awb-color1);--awb-bg-color-hover:var(--awb-color1);--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:0%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:0%;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:0%;--awb-spacing-left-medium:0%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p>Sin basa da ses vasts interess per la veta e sias perscrutaziuns sin differents camps po el vegnir titulaus sco emprem alpinist e scienziau dalla Surselva. El era il pli encunaschent ed il pli renomau habitont dallas localitads che vegnan numnadas tenor el. Ils arviuls dallas localitads ein vegni vestgi cun lenn entuorn la sava dil tschentaner da 1700. En ina largia cun artg el mir denter las duas stanzas stat ina pegna scalegl dil 19avel tschentaner. Plazzada taluisa scaulda ella il medem mument omisduas stivas.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2783,"menu_order":7,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"100-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2715","page","type-page","status-publish","hentry"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2747,"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2715\/revisions\/2747"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/museum-trun.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}